مختصری درباره «پاپیشا»

سینما مجبور می کند تاریخ بخوانیم. «پاپیشا» این گوهر سینمای الجزایر در سال ۲۰۱۹ که تا امروز از وجودش بی خبر بودم، برای مخاطب هرجای دیگر جهان ممکن است فقط یک فیلم از سینمای شمال آفریقا باشد که زبانش فرانسه است و ماجرایی از یک دهه مقاومت و ظلم علیه گروه های تندروی بنیادگرا در الجزایر را در دل جامعه جوان آن بیان می کند اما برای مخاطب ایرانی قضیه کاملا فرق دارد. از یک سو در برخی صحنه ها مخاطب مواجه است با رخدادهای سال ۱۳۵۸ و اسلامی شدن همه شئون کشور به ویژه در زمینه مسائل زنان اما مهمتر از آن، «پاپیشا» برای مخاطب ایرانی آینه تمام نمایی از دو قطبی حاصل از وجود زور و اسلحه برای آن که طبق دیالوگی از فیلم، «اگر خودت را نپوشانی کفن ات تو را می پوشاند»؛ 

حدیث پر درد اما امیدبخش «پاپیشا» از مبارزه برای آزادی های اجتماعی زنان در الجزایر دهه نود میلادی را مونیرا مدور، زن فرانسوی الجزایری ساخته و برای همین فیلم جایزه سزار سال ۲۰۲۰ را دریافت کرد و البته در بخش جنبی کن هم شرکت داشت. فیلم با یک افتتاحیه غافلگیرکننده تا دقیقه ۳۳ و عطف اول بسیار کوبنده خود، مخاطب را تا انتهای فیلم با جهان پیرامون نجما، شخصیت اول فیلم با بازی خیره کننده لینا خضری همراه می کند و برای لحظه ای از نفس نمی افتد. «پاپیشا» برای فیلمسازان اپوزویسیون نمای داخل و خارج کشور می تواند درس بزرگی باشد از اینکه هرگز به بهانه یا هدف بیان حرفی مهم، از روایت سینمایی و تصویرسازی مبتنی بر میزانسن های فکر شده و تنیده در دل روایت غافل نشوند.